آخرین مطالب
امکانات وب
مطمئن نیستم که اسمش ورزش است یا هنر، به قدری زیباست و پر تکاپو که لایق هر دو شاخه باشد و به قدری سن و سال دارد که کسی را درگیر دسته بندی و مرزبندیهای این چنینی نکند. فنون نظامی باستانی ایران، همان سوارکاران تند و تیز، اسب های چابک و تیرو کمانهای آماده پرتاب تا به حال به گوشتان خورده است؟ ورزشی که شاخهای از اسبسواری و ورزشهای کهن ایرانی است.
از نقش نگارههای دیوار غار دوشه لرستان بگیر تا سربازان پارتی که به مهارت خاصشان درتیراندازی روی اسب و شیوه خاص جنگیدنشان با کمان معروف بودند، این ورزش ریشهای قدیمی در خاک ایران دارد.
علی قورچیان، اولین مربی درجه یک رشته تیراندازی سوار بر اسب در سطح بین المللی است. او که مسئول کمیته هنرهای رزمی سواره فدراسیون سوارکاری و رییس کمیته برگزاری مسابقات این رشته در فدراسیون جهانی است، اعتقاد دارد که پیشینه ایران در این ورزش به 10 تا 12 هزار سال پیش می رسد.
هنرهای رزمی سواره میتواند به مهارت استفاده از هر سلاح سردی روی اسب نسبت داد شود. مثل نیزه، شمشیر یا کمان. هر کدام این شاخه ها به دسته های کوچکتری تقسیم می شود، مثلا تیراندازی با کمان بر روی اسب به شاخههای «کاباک»، «تک شوت»، «دوشوت» و «مولتی شوت» یا «پنج شوت» دسته بندی میشود که هر کدام مهارت و زیر شاخههای خودش را دارد. قورچیان از 11 سالگی با اسب سواری مانوس بوده و معتقد است که با رواج سلاح گرم از دوران صفوی، هنرهای رزمی مثل تیراندازی بر اسب به فراموشی سپرده شد اما ریشهاش در تاریخ و فرهنگ ما آنقدر قوی بوده است که امروز دوباره زیر شاخه ای از فدراسیون اسب سواری باشد و در عرصه بین المللی برای ایران رتبه و مدال درخشان بیاورد.
دوباره جان گرفتن و سر زبان ها آمدن این فنون باستانی امری تازه است و علی قورچیان از جوانانی می گوید که این رشته را نیمه راه رها میکند، چون این رشته ورزشی و هنری برخلاف ترافیک و عجله دنیای مدرن صبر زیادی برای آموختن میخواهد. سوارکاری و تیراندازی، ترکیبی پرتکاپو از دو ورزش است که لحظه لحظه اش اهمیت خاصی دارد، این که تیر را آماده کنی و کنترل اسب را داشته باشی و اگر تیرت به زمین خورد، آنقدر چابک باشی که از روی زمین، سوار بر اسبت برش داری، تمام این بالا و پایین های این ورزش او را به یک هنر نمایشی هم تبدیل کرده است.
قورچیان معتقد است که میتواند به عنوان یک جاذبه گردشگری از این ورزشهای باستانی و فنون رزمی استفاده کرد، تیراندازی سوار بر اسب، ورزشی ماجراجویانه و نمایشی است که می تواند بعد نمایشی اش را برای جذب توریست خارجی در اماکن تاریخی استفاده کرد، همانطور که قورچیان از چوگان و میدان نقش جهان اصفهان مثال می زند که در گذشته زمین چوگان بوده است و تلفیق اماکن تاریخی و ورزشهای باستانی میتواند درآمدی ملی به دنبال خودش بیاورد. با تلاش های سال های اخیر، یونسکو به ثبت این ورزش باستانی به نام ایران نزدیک شده است و اولین مسابقه جهانی هنرهای رزمی سواره به زودی با همت و تلاش فدراسیون اسب سواری و کمیته هنرهای رزمی سواره در ایران برگزار میشود.
برای جذب قشر جوان و تربیت مربی و شاگردهای بیشتر در این فنون باستانی که به عنوان وجه تمایز ما با بقیه کشورها میتواند به چرخی برای صنعت گردشگری تبدیل شود، قورچیان به نقش مهم رسانه ها اشاره میکند. در واقع اگر حمایت مردم از مسابقاتی مثل اولین مسابقه جهانی هنرهای رزمی سواره در ایران بیشتر شود و تماشگر خودش را پیدا کند، هنر قدیمی و باستانی ایرانمان را حمایت و تقویت کرده ایم.
علی قورچیان از 70 هنرجوی خارجی اش در سال های اخیر در ایران میگوید. 70 هنرجوی خارجی که برای یادگرفتن فنون رزمی ایرانی آمده اند به ایران تا در مهد اصلی این فنون باستانی به یادگیری بپردازند. در مقابل مرکزی تخصصی برای این رشته با دسترسی راحت می تواند تعداد علاقه مندان خارجی را بیشتر از قبل کند و این چیزی است که علی قورچیان برای آینده این ورزش میخواهد. مکتب ایرانی و پارسی از مکاتب مهم و اصلی تیراندازی بر اسب است که علاقه هواداران غربی این ورزش را به ایران بیشتر میکند. جالب این که این مکتب پیروان خاص خودش را در اروپا دارد و در آنجا هم تدریس و پیگیری میشود.
علی قورچیان در جواب این که چرا خارجی ها به این ورزش علاقه نشان میدهند میگوید: « آن ها می آیند تا هر ایرانی را مثل یک موزه کوچک از کشور خودش ببیند. از اسب ایرانی گرفته تا لباس سوارکار ایرانی و زین اسب ها. آن ها به پوشش های سنتی فنون باستانی ایران علاقه مندند و می خواهند اخلاق جوانمردی و پهلوانی را از ایران و فرهنگش یاد بگیرند. »